Sobota

XXXII tydzień zwykły

Wytrwałość w modlitwie

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Jezus opowiedział swoim uczniom przypowieść o tym, że zawsze powinni się modlić i nie ustawać: «W pewnym mieście żył sędzia, który Boga się nie bał i nie liczył się z ludźmi.

W tym samym mieście żyła wdowa, która przychodziła do niego z prośbą: „Obroń mnie przed moim przeciwnikiem!” Przez pewien czas nie chciał; lecz potem rzekł do siebie: „Chociaż Boga się nie boję ani z ludźmi się nie liczę, to jednak, ponieważ naprzykrza mi się ta wdowa, wezmę ją w obronę, żeby nie nachodziła mnie bez końca i nie zadręczała mnie”».

I Pan dodał: «Słuchajcie, co mówi ten niesprawiedliwy sędzia. A Bóg, czyż nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy dniem i nocą wołają do Niego, i czy będzie zwlekał w ich sprawie? Powiadam wam, że prędko weźmie ich w obronę. Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?»

Rozważanie

Jezus opowiada uczniom przypowieść o wytrwałej modlitwie i kończy ją obietnicą: Bóg prędko weźmie w obronę tych, którzy dniem i nocą do Niego wołają. Można by się spodziewać, że na tym poprzestanie, a tymczasem dodaje jeszcze pytanie, czy Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie. Skoro Bóg nie zwleka, to komu właściwie potrzebna jest wytrwałość?

«Obroń mnie przed moim przeciwnikiem!»

Wdowa nie prosi sędziego o łaskę, tylko o obronę w sprawie, w której ktoś ją krzywdzi. Papież Franciszek w katechezie z 25 maja 2016 r. przypominał, że wdowy, podobnie jak sieroty i cudzoziemcy, należały wtedy do najsłabszych: ich prawa łatwo było podeptać, bo nikt nie stawał w ich obronie.

Dominikanin Jesús Duque w komentarzu na stronie hiszpańskich dominikanów zwraca uwagę także na drugą stronę sporu: przeciwnik wdowy był najpewniej kimś zamożnym, więc mógł przekupić sędziego, a ona nie miała na to środków. Zostało jej tylko to, co Franciszek nazwał jej jedyną bronią: przychodzić wciąż od nowa z tą samą prośbą. Choć nie miała ani wpływów, ani pieniędzy, to właśnie ona pokazuje w tej przypowieści, czym jest wytrwała modlitwa, bo do Boga można przyjść bez żadnych atutów.

«Słuchajcie, co mówi ten niesprawiedliwy sędzia»

Sędzia w końcu ustępuje, ale sam przyznaje, że robi to tylko dlatego, że wdowa mu się naprzykrza. Czy Bóg ma być do niego podobny? Św. Augustyn w kazaniu o tej przypowieści odpowiadał, że jest odwrotnie, bo Jezus uczy tu przez przeciwieństwo: skoro wysłuchał ktoś, kto nie znosił, gdy go proszono, to tym bardziej wysłucha Ten, kto sam zachęca, żeby Go prosić.

Jezus zapewnia, że Bóg zadziała „prędko”, a przecież modlitwa nieraz wydaje się pozostawać bez odpowiedzi. Franciszek nie omijał tej trudności: Bóg wysłuchuje próśb swoich dzieci, ale nie zawsze wtedy i nie zawsze tak, jak by chciały, bo modlitwa nie jest „czarodziejską różdżką”. Przykładem jest sam Jezus, który w Ogrójcu, w noc przed śmiercią, prosi, by ominęło Go cierpienie, a zarazem zostawia decyzję Ojcu. Papież wyciągał z tego wniosek, że w modlitwie sama prośba schodzi na drugi plan, a najważniejsza staje się więź z Ojcem.

«Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?»

Na koniec Jezus nie pyta już, czy Bóg dotrzyma słowa, tylko czy ludzie dochowają wiary. Jesús Duque przypomina, że wspólnota, dla której pisał Łukasz, najpewniej doświadczała wrogości i prześladowań, a Bóg zdawał się wtedy milczeć, dlatego ta przypowieść zachęcała ją do wierności także wtedy, gdy wiara traci w świecie znaczenie.

Św. Augustyn tłumaczył, że bez wiary modlitwa jest niemożliwa, bo nikt nie prosi o to, w co nie wierzy. Porównywał wiarę do źródła, z którego wypływa modlitwa: strumień nie popłynie, gdy źródło wyschnie, ale modlitwa, która z wiary wypływa, sama ją umacnia. Wytrwałość z przypowieści jest więc potrzebna nie Bogu, tylko człowiekowi, bo modląc się, podtrzymuje on wiarę, o którą pyta Jezus.

Czy wiesz, że…

  • Przypowieść o wdowie i sędzi zapisał tylko Łukasz. Zwraca na to uwagę cytowany wcześniej Jesús Duque, który dodaje, że Łukasz w ogóle często pisze o modlitwie.
  • Biblia stawiała sędziom wysokie wymagania. W przywołanej wyżej katechezie Franciszek przypominał, że tradycja biblijna (por. Wj 18,21) zalecała, by sędziami były osoby bogobojne, wiarygodne, bezstronne i nieprzekupne. Sędzia z przypowieści jest przeciwieństwem tego wzoru.
  • Słowo „wdowa” pojawia się w Nowym Testamencie 26 razy, z czego 12 razy w pismach Łukasza. Jak wylicza Paweł Podeszwa w artykule o wdowach w pismach Łukasza, dziewięć razy występuje ono w Ewangelii, a trzy razy w Dziejach Apostolskich. Wśród Łukaszowych wdów są m.in. prorokini Anna, matka młodzieńca z Nain i uboga wdowa składająca ofiarę w świątyni.
  • Grecki czasownik, który polski przekład oddaje słowami „nie zadręczała mnie”, może dosłownie znaczyć „podbić komuś oko”. Podeszwa zauważa w tym samym artykule, że słowo to kojarzy się z walką na pięści, ale należy je rozumieć raczej w przenośni: sędzia nie boi się pobicia, tylko tego, że wdowa zamęczy go swoją natarczywością.
  • Trzeci List św. Jana jest skierowany do jednej, imiennie wskazanej osoby. Według wprowadzenia do tego listu na stronie biskupów USA jego adresatem jest Gajus, a autor zabiega w nim o gościnę i wsparcie dla wysyłanych przez siebie misjonarzy.

Źródła