Św. Jozafata, biskupa i męczennika

Wspomnienie obowiązkowe

Królestwo Boże jest pośród was

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Jezus zapytany przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im: «Królestwo Boże nie przyjdzie w sposób dostrzegalny; i nie powiedzą: „Oto tu jest” albo: „Tam”. Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest».

Do uczniów zaś rzekł: «Przyjdzie czas, kiedy zapragniecie ujrzeć choćby jeden z dni Syna Człowieczego, a nie zobaczycie. Powiedzą wam: „Oto tam” lub: „Oto tu”. Nie chodźcie tam i nie biegnijcie za nimi. Bo jak błyskawica, gdy zabłyśnie, jaśnieje od jednego krańca widnokręgu aż do drugiego, tak będzie z Synem Człowieczym w dniu Jego.

Wpierw jednak musi wiele wycierpieć i być odrzuconym przez to pokolenie».

Rozważanie

Faryzeusze pytają Jezusa, kiedy przyjdzie królestwo Boże, a On odpowiada, że nikt nie będzie mógł o nim powiedzieć: „Oto tu jest” albo: „Tam”. Uczniom zapowiada jeszcze, że zanim nadejdzie Jego dzień, czeka Go cierpienie i odrzucenie. Jak więc rozpoznać królestwo, które nie przychodzi w sposób dostrzegalny?

«Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest»

Faryzeusze pytają o termin, czyli czekają na królestwo Boże jak na wydarzenie, które dopiero nastąpi. Jezus odpowiada, że nie muszą go wypatrywać w przyszłości, bo ono już jest pośród nich. Włoski jezuita Lino Dan zauważa w komentarzu do tej Ewangelii z 2023 r., że faryzeuszy bardziej zajmowało, kiedy przyjdzie jakieś odległe królestwo, niż Ten, który stał przed nimi i zapraszał ich do zmiany życia. Jego zdaniem królestwem, o które pytali, był sam Jezus: stał tuż obok.

Nam też zdarza się odkładać Boga na później i obiecywać sobie, że zajmiemy się wiarą, kiedy dzieci podrosną albo kiedy skończy się trudny czas w pracy. Lino Dan przypomina, że Boga najłatwiej przeoczyć w zwykłych relacjach z ludźmi, i właśnie tam warto Go szukać: w rozmowie z kimś bliskim, kto wraca do domu zmęczony, albo w cierpliwości wobec starszej mamy, która po raz trzeci pyta o to samo.

«Nie chodźcie tam i nie biegnijcie za nimi»

Uczniom Jezus zapowiada czas, w którym będą chcieli zobaczyć choćby jeden z dni Syna Człowieczego, a ludzie będą im mówić: „Oto tam” lub: „Oto tu”. Każe im nie iść za takimi komunikatami, bo Jego dzień przyjdzie jak błyskawica, która jaśnieje od jednego krańca widnokręgu aż do drugiego. Błyskawicy nie trzeba nikomu pokazywać, więc nie ma sensu biec za tymi, którzy twierdzą, że wiedzą, gdzie jej szukać.

Ta przestroga dotyczy także nas, bo wciąż wypatrujemy wyraźnych znaków. Leon XIV przyznał w rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański 19 lipca 2026 r., że czasem oczekujemy od Boga czegoś spektakularnego: żeby zadziałał z wysoka i od razu usunął zło. Papież przypominał jednak, że Bóg wybiera to, co małe, a Jego królestwo trzeba umieć dostrzec „w małości dnia codziennego i w prostocie zwyczajnego życia”.

Ktoś, kto od miesięcy szuka pracy, może czekać na ten jeden telefon i nie zauważyć, że Bóg jest przy nim już teraz: w przyjacielu, który pomaga mu przejrzeć ogłoszenia, i w żonie, która mimo obaw wciąż go wspiera.

«Wpierw jednak musi wiele wycierpieć i być odrzuconym przez to pokolenie»

Zanim dzień Syna Człowieczego zajaśnieje jak błyskawica, Jezus musi zostać odrzucony przez ludzi, wśród których żyje. Królestwo, o które pytali faryzeusze, przychodzi więc przez Kogoś, kogo wielu nie przyjmie.

Odrzucenie przez swoich spotkało też patrona dnia, św. Jozafata Kuncewicza. Jako arcybiskup Połocka starał się o jedność prawosławnych i katolików, ale część wiernych mu nie ufała, bo krążyły plotki, że chce im odebrać wschodnią liturgię. Według sylwetki świętego w Vatican News mówił im, że jest wśród nich jako pasterz i chętnie odda za nich życie. Jesienią 1623 r. zginął z rąk tłumu, który zebrał się przed jego domem.

Na tym jednak historia się nie skończyła. To samo źródło podaje, że śmierć biskupa poruszyła wielu ludzi, a jego rywal, prawosławny arcybiskup, ostatecznie pojednał się z Kościołem katolickim. Również w Ewangelii odrzucenie Jezusa nie jest ostatnim słowem, bo po cierpieniu przychodzi Jego dzień. Może to dodać otuchy komuś, kto próbuje pogodzić skłóconą rodzinę i słyszy przykre słowa od obu stron: to, że jest odrzucany, nie znaczy jeszcze, że wybrał złą drogę.

Czy wiesz, że…

  • Św. Jozafat urodził się jako Jan Kuncewicz i miał zostać kupcem. Przyszedł na świat około 1580 r. we Włodzimierzu Wołyńskim, w prawosławnej rodzinie. Uczył się kupieckiego fachu, ale w 1604 r. wstąpił do klasztoru i przyjął imię Jozafat.
  • W 1596 r., gdy Jan Kuncewicz był jeszcze dzieckiem, Kościół jego ziem połączył się z Rzymem i zachował przy tym wschodnią liturgię. Jako arcybiskup Jozafat dbał zarówno o tę jedność, jak i o dawne tradycje swoich wiernych.
  • Atrybutem świętego biskupa jest topór. Według „Gościa Świdnickiego” jeden z napastników zadał mu cios toporem, a ciało zabici wrzucili do rzeki, skąd wyłowiono je dopiero po sześciu dniach.
  • Jozafat był pierwszym świętym Kościołów wschodnich kanonizowanym w Rzymie. Kanonizacja odbyła się 29 czerwca 1867 r., a błogosławionym ogłoszono go niespełna 20 lat po śmierci.
  • Relikwie męczennika od 1949 r. spoczywają w Bazylice św. Piotra w Watykanie. Wcześniej przeniesiono je w wiele miejsc na Białorusi, Litwie i w Polsce. Po kanonizacji władze carskie kazały je ukryć, a 50 lat później trafiły do cerkwi św. Barbary w Wiedniu.
  • Dłoń św. Jozafata jest przechowywana w greckokatolickiej katedrze w Przemyślu. Grekokatolicy to katolicy, którzy modlą się według wschodniej tradycji. Z Przemyśla relikwię zabiera się do ich parafii w całej Polsce.

Źródła