Rocznica poświęcenia Bazyliki Laterańskiej

Ewangelista opisuje tę scenę bardzo konkretnie. Jezus sporządza bicz ze sznurów, wypędza ze świątyni sprzedawców razem z wołami i barankami, rozrzuca monety bankierów i wywraca ich stoły. Dopiero słowa skierowane do sprzedawców gołębi wyjaśniają, o co Mu chodzi: dom Ojca nie może stać się targowiskiem.

Gniew Jezusa może zaskoczyć, bo kupcy nie robili niczego zakazanego. Sprzedawali zwierzęta, które ludzie składali w świątyni w ofierze. Zauważył to już św. Augustyn, biskup żyjący na przełomie IV i V wieku, i dlatego w homilii na Ewangelię Jana szukał głębszego sensu tej sceny. Jego zdaniem handlarzami w świątyni są ci, którzy w Kościele szukają swego, a nie tego, co należy do Chrystusa. Gołębicy, czyli daru Boga, nie można sprzedać, bo Bóg daje ją za darmo. Targowisko zaczyna się więc wtedy, gdy wiara staje się sposobem, by coś zyskać: dobrą opinię, poczucie wyższości albo Bożą przychylność, którą próbujemy kupić modlitwami.

Gwałtowny gest Jezusa mógł przestraszyć świadków, ale uczniowie zrozumieli go inaczej. Przypomniało im się zdanie z Pisma o gorliwości, która „pochłania”, czyli o żarliwej trosce o miejsce, w którym ludzie spotykają Boga. Jezus nie burzy świątyni, tylko usuwa z niej to, co w tym spotkaniu przeszkadza.

Taki porządek można zrobić także we własnym wnętrzu. Leon XIV porównał tę pracę do kopania pod fundamenty. Żeby budynek stał pewnie, trzeba kopać głęboko i usunąć wszystko, co niestabilne, aż dojdzie się do Chrystusa, jedynego fundamentu. Za przykład podał Zacheusza, poborcę podatków z Ewangelii, który musiał przełamać dumę i wspiąć się na drzewo, żeby zobaczyć Jezusa, a po tym spotkaniu zaczął nowe życie. Papież przypominał też, że świat oczekuje szybkich efektów, a takie budowanie wymaga pokory i cierpliwości. Gorliwość nie oznacza więc pośpiechu, tylko wytrwałość w sprzątaniu tego, co zasłania nam Boga.

Gdy Żydzi domagają się znaku, który usprawiedliwiłby takie postępowanie, Jezus odpowiada zagadką. Słuchacze biorą Jego słowa dosłownie i przypominają, że świątynię budowano czterdzieści sześć lat. Ewangelista wyjaśnia jednak, że Jezus mówił o świątyni swego ciała. Uczniowie zrozumieli to dopiero po zmartwychwstaniu, gdy przypomnieli sobie Jego słowa i uwierzyli Pismu. Odtąd miejscem spotkania z Bogiem jest przede wszystkim sam Jezus.

Leon XIV w rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański 9 listopada 2025 r. mówił, że prawdziwą świątynią Boga jest Chrystus, który umarł i zmartwychwstał. Wierzący są Jego Ciałem i mają pokazywać to przede wszystkim swoim życiem. Można jednak zapytać, jak taka budowla może być święta, skoro błędy chrześcijan często zasłaniają innym Boga. Papież odpowiadał, że świętość Kościoła nie wynika z naszych zasług, tylko z wierności Boga. Przywołał przy tym myśl Josepha Ratzingera, późniejszego Benedykta XVI, że Pan wybiera nawet „brudne ręce ludzi”. Nie musimy więc udawać, że jesteśmy bez skazy, bo świątynia, którą Jezus wzniósł w trzy dni, stoi dzięki Niemu. Od nas jednak zależy, czy pozwolimy Mu, aby zaczął ją wznosić również w nas.