Przypowieść o robotnikach w winnicy
Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza
Jezus opowiedział swoim uczniom następującą przypowieść:
«Królestwo niebieskie podobne jest do gospodarza, który wyszedł wczesnym rankiem, aby nająć robotników do swej winnicy. Umówił się z robotnikami o denara za dzień i posłał ich do winnicy.
Gdy wyszedł około godziny trzeciej, zobaczył innych, stojących na rynku bezczynnie, i rzekł do nich: „Idźcie i wy do mojej winnicy, a co będzie słuszne, dam wam”. Oni poszli. Wyszedłszy ponownie około godziny szóstej i dziewiątej, tak samo uczynił.
Gdy wyszedł około godziny jedenastej, spotkał innych stojących i zapytał ich: „Czemu tu stoicie cały dzień bezczynnie?” Odpowiedzieli mu: „Bo nas nikt nie najął”. Rzekł im: „Idźcie i wy do winnicy”.
A gdy nadszedł wieczór, rzekł właściciel winnicy do swego rządcy: „Zwołaj robotników i wypłać im należność, począwszy od ostatnich aż do pierwszych”. Przyszli najęci około jedenastej godziny i otrzymali po denarze. Gdy więc przyszli pierwsi, myśleli, że więcej dostaną; lecz i oni otrzymali po denarze.
Wziąwszy go, szemrali przeciw gospodarzowi, mówiąc: „Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i spiekotę”. Na to odrzekł jednemu z nich: „Przyjacielu, nie czynię ci krzywdy; czyż nie o denara umówiłeś się ze mną? Weź, co twoje, i odejdź. Chcę też i temu ostatniemu dać tak samo jak tobie. Czy mi nie wolno uczynić ze swoim, co chcę? Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry?” Tak ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi».
Oto słowo Pańskie.
Bo nas nikt nie najął
Gospodarz pyta ludzi stojących na rynku, dlaczego nie pracują. Ich odpowiedź zmienia sposób, w jaki patrzę na ich bezczynność. Nie stoją tam dlatego, że odmówili pracy, tylko dlatego, że nikt ich nie zatrudnił. W czasach Jezusa robotnicy najemni czekali na rynku, aż ktoś zaoferuje im zajęcie. Nie mieli gwarancji zarobku, a dzień bez pracy mógł oznaczać brak pieniędzy na utrzymanie rodziny. Dlatego zaproszenie do winnicy, nawet pod koniec dnia, było dla nich ważne. Gospodarz dostrzega ludzi, których inni dotąd nie wybrali.
Ta scena skłania mnie do przyjrzenia się własnym ocenom. Zdarza mi się uznawać kogoś za mało zaangażowanego, choć nie wiem, z jakimi ograniczeniami się mierzy. Może ktoś chciałby się w coś zaangażować, ale nigdy nie otrzymał zaproszenia. Może ktoś inny nie potrafi sam poprosić o pomoc. Nie muszę od razu rozwiązywać jego problemów. Mogę jednak zainteresować się jego sytuacją, wysłuchać go i zaproponować konkretną możliwość działania. Jezus pokazuje mi Boga, który nie przechodzi obojętnie obok człowieka pozostającego na uboczu.
Przyjacielu, nie czynię ci krzywdy; czyż nie o denara umówiłeś się ze mną?
Robotnicy, którzy przyszli do winnicy o świcie, dostają dokładnie tyle, ile obiecał im gospodarz. Zaczynają narzekać dopiero wtedy, gdy widzą, że ci, którzy pracowali krócej, otrzymali taką samą zapłatę. Wcześniej denar był dla nich uczciwym wynagrodzeniem. Teraz wydaje im się zbyt mały, bo ktoś inny dostał tyle samo za mniejszy wysiłek. Gospodarz przypomina im, że dotrzymał umowy. Jego hojność wobec ostatnich niczego im nie odbiera.
Rozpoznaję w tym coś z własnego myślenia o Bogu. Staram się żyć uczciwie, dochować Mu wierności, a czasem trudno mi przyjąć, że człowiek, który przez lata żył inaczej, może otrzymać takie samo miłosierdzie. Jakbym oczekiwał, że za moją wierność należy mi się od Boga więcej niż innym. Tymczasem Jego miłość nie jest zapłatą za przepracowane lata. Sam przecież potrzebuję przebaczenia i żyję dzięki Jego dobroci. Mogę cieszyć się, że ktoś odnalazł drogę do Boga, nawet jeśli przyszedł znacznie później. A lat, które sam przeżyłem blisko Niego, nie muszę uważać za stracone tylko dlatego, że ktoś inny otrzymał tyle samo.
Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry?
Gospodarz kończy rozmowę pytaniem, które dotyka przyczyny szemrania robotników. Nie pyta ich już o wykonaną pracę ani o wysokość wynagrodzenia. Pyta o sposób, w jaki patrzą na jego dobroć. Wyrażenie o "złym oku" przywołuje postawę zazdrości i niechęci wobec czyjejś hojności. Robotnicy widzą, że ostatni otrzymali coś dobrego, ale nie potrafią się z tego ucieszyć. Rozpoznaję podobną reakcję, gdy ktoś otrzymał tyle samo co ja za mniej wysiłku. Mogę wtedy zacząć wyliczać własne zasługi i szukać powodów, dla których tamta osoba nie powinna tego otrzymać.
Jezus nie każe mi udawać, że zazdrość nie istnieje. Jego pytanie pomaga mi ją zauważyć i sprawdzić, co naprawdę mnie boli. Jeśli mam poczucie rzeczywistej niesprawiedliwości, mogę o niej spokojnie porozmawiać. Jeśli jednak cierpię przede wszystkim dlatego, że ktoś inny otrzymał dobro, potrzebuję przemiany serca. Chcę nauczyć się dostrzegać cudze szczęście bez traktowania go jako pomniejszenia własnej wartości. Mogę zacząć od prostego gestu: szczerze pogratulować komuś, komu dotąd po cichu zazdrościłem.
- Kogo umniejszam, choć nie znam jego sytuacji?
- Kiedy ostatnio porównywałem siebie z kimś innym?
- Czy potrafię ucieszyć się z drugiej szansy danej człowiekowi, który wcześniej mnie zawiódł?
- Komu chciałbym szczerze pogratulować, mimo że jego sukces budzi we mnie zazdrość?
Jezu, dziękuję Ci, że nie mierzysz swojej dobroci wielkością moich zasług. Ty widzisz również tych, których inni nie zauważają, i zapraszasz ich do swojej winnicy. Daj mi łaskę wdzięczności za to, co sam otrzymałem, abym nie zamieniał relacji z Tobą w nieustanne porównywanie się z innymi. Pomóż mi rozpoznawać zazdrość, zanim przerodzi się w niechęć do drugiego człowieka. Naucz mnie cieszyć się z czyjegoś nawrócenia, powodzenia i otrzymanej szansy. Otwórz moje oczy na ludzi, którzy czekają na zaproszenie, zainteresowanie lub pomoc. Spraw, abym potrafił przyjmować Twoją hojność także wtedy, gdy przekracza moje oczekiwania. Amen.